Samen naar het museum: ontmoetingen die verrijken - Stichting DOEN

Overslaan en naar inhoud gaan

Mijn DOEN

Samen naar het museum: ontmoetingen die verrijken

In een museum stap je even in een andere wereld. Je ontdekt er verhalen, kunst en voorwerpen die je aan het denken zetten. En kijk je samen met iemand anders, dan zie je soms ineens iets wat je zelf niet had opgemerkt. Voor mensen met een verstandelijke beperking is een museumbezoek niet altijd vanzelfsprekend. Daarom bedacht Stichting Prokkel de ProkkelMuseumOntmoeting. Hierbij bezoeken mensen met en zonder verstandelijke beperking die elkaar nog niet kennen samen een museum. Ze delen wat ze zien en ervaren, stellen elkaar vragen en leren elkaar beter kennen. We spreken met Marian Geling en Hanneke Langendam van Stichting Prokkel over hoe de MuseumOntmoetingen bijdragen aan een inclusieve maatschappij en een rijker leven.

Wel kunstzinnig, minder toegankelijk

“Musea zijn meestal goed in kunstzinnig overkomen, terwijl de belangrijkste informatie, zoals de openingstijden vinden op de website of hoe je toegangskaarten kunt bestellen, moeilijk te vinden is.” Legt Marian Geling, landelijk projectleider van Stichting Prokkel uit. “In de cultuursector is er een groeiende behoefte aan inclusie en toegankelijkheid. Musea willen graag meer bezoekers trekken en moeten daarbij rekening houden met de diversiteit van hun publiek.” Initiatieven zoals de ProkkelMuseumOntmoeting helpen musea om deze uitdagingen aan te pakken en een inclusievere omgeving te creëren, waardoor ze toegankelijker worden voor een bredere doelgroep.

Prokkel: een ervaring rijker

Stichting Prokkel organiseert de MuseumOntmoetingen. Een Prokkel staat voor een prikkelende ontmoeting tussen mensen met en zonder verstandelijke beperking. Het woord is een samenvoeging van de woorden ‘prikkelend’ en ‘ontmoeting’. Het doel is om drempels weg te nemen in contact en onderling begrip te vergroten door samen iets te beleven of te doen. Een ProkkelMuseumOntmoeting is precies zo’n ontmoeting, gekoppeld aan een museumbezoek. Met behulp van praat- en opdrachtkaarten ontstaan vanzelf gesprekken. Mensen kijken met een frisse blik naar het museum en naar elkaar.

Een ontmoeting die naar meer smaakt

Een voorbeeld van zo’n MuseumOntmoeting is het bezoek aan Naturalis op 30 september. ProkkelPers*, ook een initiatief van Stichting Prokkel, maakte hier een mooi verslag van. In onderstaande video zie je wat het museumbezoek voor de deelnemers betekent, waar ze om hebben gelachen en hoe ze het vonden om samen met een onbekende samen op pad te gaan.

*ProkkelPers is een verzameling van mediateams die reportages, portretten en verslagen maken over meedoen in de samenleving. De poule bestaat uit mediamakers met een beperking, coaches en begeleiders en mediaprofessionals.

Kans voor ontwikkeling

Begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking hebben het druk. Door krapte op de arbeidsmarkt zijn ze vooral bezig met eerste noodzakelijke zorg, waardoor ze aan dit soort initiatieven niet toekomen. Marian: “Daarmee loop je het risico dat het leven van mensen met een verstandelijke beperking eentoniger wordt en saaier, waardoor frustratie ophoopt en mensen minder weerbaar worden. Juist door dit soort ontmoetingen ontdekken mensen wat ze leuk vinden en maken ze ontwikkeling door.” Door goed contact te houden met verschillende zorginstellingen en de eerdere positieve ervaringen groeit het vertrouwen in deze aanpak.

Een gelijkwaardige ontmoeting

Ook voor mensen zonder verstandelijke beperking leiden de ontmoetingen tot verrassende inzichten. Marian: “Mensen met een verstandelijke beperking houden je een spiegel voor. Het is aan jou om in die spiegel te kijken.” Deze ontmoetingen vereisen openheid en wederzijds respect. Hanneke Langendam vult aan: “Wij gaan uit van gelijkwaardigheid. Een echte ontmoeting vraagt iets van beide mensen. Je moet durven openstaan, luisteren, jezelf laten zien en soms ook je eigen aannames loslaten.” Door deze ontmoetingen ontdekken deelnemers de ‘mens achter de ander’ en leren ze elkaar beter waarderen.

Vaker naar het museum

Ook de museumvereniging is enthousiast over dit initiatief. Zij zijn een test gestart met de ‘instellingsmuseumkaart’. Dat is een museumjaarkaart, niet op naam van een persoon, maar op naam van een zorginstelling. Deelnemende zorginstellingen krijgen elk zes kaarten zodat één begeleider met vijf mensen op pad kan. Hiermee onderzoeken zij of de instellingen vaker naar een museum gaan en welke musea ze dan kiezen. Stichting Prokkel koppelt deze zorginstellingen aan bedrijven en organisaties, zodat ook hier weer mooie ProkkelMuseumOntmoetingen kunnen ontstaan.

Een toolkit voor een inclusieve samenleving

De verzamelde ervaringen uit de ProkkelMuseumOntmoetingen vormen de basis voor een toolkit en handleiding waarmee musea hun aantrekkelijkheid kunnen vergroten. De toolkit biedt een vast toepasbaar format dat lokaal uitgevoerd kan worden, geschikt is voor verschillende groepsgroottes en weinig organisatietijd van het museum vraagt. Hiermee kunnen musea zelf inclusieve ontmoetingen organiseren. Dit proces helpt niet alleen bij het wegnemen van barrières om naar een museum te gaan, maar stimuleert ook waardevolle ontmoetingen en gesprekken die de deelnemers verrijken. Dankzij de steun van het VriendenLoterij Fonds kan Stichting Prokkel deze waardevolle ontmoetingen blijven organiseren en de toegankelijkheid van musea verbeteren voor iedereen.

Het VriendenLoterij Fonds steunt Stichting Prokkel dankzij de deelnemers van de VriendenLoterij.

Ga naar de inhoud