Circulair Lelystad: haal meer uit je spullen - Stichting DOEN

Overslaan en naar inhoud gaan

Mijn DOEN

Circulair Lelystad: haal meer uit je spullen

Veel mensen kopen regelmatig nieuwe spullen, terwijl er thuis nog van alles ligt dat niet gebruikt wordt. Wat kapot is, gooien we vaak weg. Volgens Stichting Circulair Lelystad kan dat anders. Met workshops en leerateliers stimuleert de stichting inwoners van Lelystad om spullen te repareren, te hergebruiken of er iets anders van te maken. Minstens net zo belangrijk is het voorkomen van onnodig veel spullen kopen. Want heb je nieuwe spullen eigenlijk wel nodig? In aanloop naar Green Friday spreken we Janneke Pikkert, medeoprichtster van Stichting Circulair Lelystad, over hoe je verspilling kunt tegengaan, waarom kleine veranderingen al verschil maken en hoe je daar zelf thuis al een begin mee kunt maken. 

Van oude kopjes naar kaarshouders 

Circulair Lelystad laat inwoners zien hoe ze zelf aan de slag kunnen met het repareren en hergebruiken van spullen. De stichting organiseert workshops op verschillende plekken in de stad, zoals in de bibliotheek en bij lokale evenementen. Daarnaast heeft de stichting leerateliers waar mensen en organisaties samenwerken om oude of kapotte spullen een tweede leven te geven. Ze kijken hoe ze spullen kunnen repareren, uit elkaar kunnen halen of er iets nieuws van kunnen maken.

In het najaar van 2026 staan ongeveer twintig activiteiten op het programma. Zo maken deelnemers bijvoorbeeld kaarshouders van oude kopjes en schoteltjes of geven ze een oud T-shirt een tweede leven als tas. “Bij upcycling draait het om omdenken,” vertelt Janneke. Upcycling is van een oud product iets nieuws maken dat meer waard is, van betere kwaliteit is of een andere functie krijgt. “Je hebt misschien kopjes van je oma die je nooit gebruikt. Je kunt ze wegbrengen, maar je kunt er ook iets van maken waar je weer blij van wordt.”

Minder kopen, bewuster kiezen 

Janneke woont al ruim twintig jaar in Lelystad en richtte samen met Maurijn Odé en Kristel Logghe Stichting Circulair Lelystad op. “Ik wil zo goed mogelijk voor de aarde zorgen. Niet alleen voor onszelf, maar ook voor toekomstige generaties.” Haar betrokkenheid gaat verder dan alleen het milieu. Ook de omstandigheden waarin spullen worden gemaakt, raken haar. “Ik kan er heel verdrietig van worden dat kinderen aan de andere kant van de wereld lange dagen moeten werken, zodat wij steeds de nieuwste spullen kunnen kopen.”

Daarom kijkt Janneke kritisch naar Black Friday, een dag waarop winkels met hoge kortingen klanten proberen te lokken. “Black Friday staat haaks op alles waar ik voor sta.” Volgens haar draait de dag vooral om steeds meer kopen, zonder stil te staan bij waar producten vandaan komen en hoeveel grondstoffen ervoor nodig zijn om al deze nieuwe producten te maken. Green Friday laat een tegengeluid horen en laat zien dat het ook anders kan: minder kopen, bewuster kiezen en spullen langer gebruiken.

De R-ladder: eerst minder kopen, dan hergebruiken 

Met de workshops wil Circulair Lelystad mensen anders laten kijken naar hun spullen en koopgedrag. Want verspilling tegengaan begint volgens Janneke al voordat je iets koopt. Om dat uit te leggen, verwijst ze naar de R-ladder. Deze ladder laat zien wat je kunt doen om minder grondstoffen te gebruiken en verspilling te voorkomen. Hoe hoger op de ladder, hoe beter voor het milieu. Minder kopen en gebruiken heeft meer impact dan spullen achteraf repareren of recyclen.

Bovenaan de ladder staat ‘refuse’: ‘nee’ zeggen tegen spullen die je niet nodig hebt. Daarna komt ‘reduce’: minder kopen en gebruiken. Vervolgens kun je spullen opnieuw gebruiken (re-use), repareren (repair) of er iets anders van maken. Pas als dat niet meer kan, komt recycling in beeld. Volgens Janneke begint de grootste verandering bovenaan de ladder: “Over repareren en recyclen hoor je veel, maar over minder kopen hoor je weinig. Bedrijven verdienen nu eenmaal aan wat mensen kopen, niet aan wat ze laten liggen.”

Een plek waar spullen een tweede leven krijgen 

Naast inwoners stimuleren om minder te kopen en spullen te hergebruiken, wil Circulair Lelystad het hergebruik van spullen ook makkelijker maken. Daarom werkt de stichting aan plannen voor een circulair ambachtscentrum. Dat is een plek waar een kringloopwinkel, een afvalbrengstation en ruimtes om spullen te repareren samenkomen. “Nu moet je vaak zelf bedenken of iets naar de kringloop kan of naar de stort moet,” legt Janneke uit. “Straks breng je het naar één plek. Daar wordt gekeken of het verkocht, gerepareerd of op een andere manier opnieuw gebruikt kan worden.”

Janneke’s tip: begin klein 

Janneke weet dat het veranderen van koopgewoontes niet vanzelf gaat. “Als je denkt aan hoeveel er wereldwijd moet veranderen om beter voor de aarde te zorgen, kun je er soms moedeloos worden. Daarom maak ik het klein. Ik kijk naar de keuzes waar ik zelf invloed op heb.” Haar advies voor Green Friday? Kies één gewoonte die je wilt veranderen. Koop bijvoorbeeld voortaan tweedehands kleding, gebruik je telefoon langer of kijk eerst of iets gerepareerd kan worden.

“Gedrag veranderen is moeilijk. Begin met één ding dat je raakt en dat voor jou haalbaar is,” adviseert Janneke. Want als steeds meer mensen bewuster kopen en spullen langer gebruiken, zijn er minder nieuwe producten en grondstoffen nodig.

 

Samen werken aan minder verspilling 

Dankzij de steun van Stichting DOEN kan Circulair Lelystad meer inwoners bereiken en hen helpen om bewuster met spullen om te gaan. De bijdrage maakt het mogelijk om workshops op verschillende plekken in de stad te organiseren. “Met de workshops willen we mensen laten zien welke stappen ze zelf kunnen zetten,” vertelt Janneke. “Voor de één is dat iets repareren, voor de ander is het iets nieuws maken van spullen die anders weggegooid worden.”

Zo helpt Circulair Lelystad steeds meer inwoners om zelf aan de slag te gaan. Want ook kleine veranderingen in ons dagelijks leven kunnen samen een groot verschil maken.

Stichting DOEN steunt Stichting Circulair Lelystad dankzij de deelnemers van de Postcode Loterij. 

 

Ga naar de inhoud