Zeelanding Lab: oude verhalen, nieuwe perspectieven - Stichting DOEN

Wat kunnen oude volksverhalen ons leren over de samenleving van nu? Met MACHT TEGENMACHT brengt Zeelanding Lab in 2026 inwoners van Zeeland samen rond tradities, kunst en ontmoeting. Jongeren, buurtbewoners, kunstenaars en andere deelnemers onderzoeken hoe verhalen kunnen helpen om bestaande normen en machtsverhoudingen samen te bespreken. 

Voor en door inwoners van Zeeland 

Zeelanding is een initiatief van Stichting Landing uit Terneuzen. De organisatie maakt kunstprojecten die ontstaan vanuit Zeeuws-Vlaanderen en in nauwe samenwerking met de lokale gemeenschap. Vanuit de kernwaarden engagement, experiment en regionale verankering bouwt Zeelanding aan een culturele plek voor en door inwoners van Zeeland. 

Folklore als spiegel van de samenleving 

Het thema van Zeelanding Lab 2026 is MACHT TEGENMACHT. Volksverhalen staan hierin centraal. Zulke verhalen worden al generaties lang doorgegeven en vertellen iets over hoe mensen naar de wereld en naar elkaar kijken. Zeelanding gebruikt deze oude verhalen om vragen te stellen over de samenleving van nu.  

Een belangrijke inspiratiebron is de Zeeuwse sage van de Osschaert. Dit is een mysterieuze plaaggeest die mensen op de proef stelt. In het project wordt deze figuur opnieuw onderzocht en vertaald naar actuele vragen. Wie bepaalt wat normaal is? Hoe gaan we om met mensen die buiten de norm vallen? En hoe kunnen kunst en verbeelding ruimte creëren voor andere perspectieven? 

Samen maken, delen en ontmoeten 

De gemeenschap speelt een centrale rol in het programma. Via workshops, gesprekken en cocreatie-trajecten werken inwoners actief mee aan de ontwikkeling van het project. 

Zo komen buurtbewoners, asielzoekers en bezoekers van een lokaal taalcafé samen tijdens keramiekworkshop van kunstenaar Juliëtte Dieudonné en dramaturg Julia van der Putten. Samen maken zij schakels van klei voor een groot kunstwerk. Ondertussen delen ze verhalen over plaaggeesten en praten ze over hoe zulke verhalen invloed hebben op de manier waarop we naar andere mensen kijken.  

Ook jongeren krijgen een belangrijke plek. Tien Zeeuwse jongeren ontwikkelen samen met choreograaf Sophia van der Putten een dansvoorstelling waarin de Osschaert verschijnt als een eigentijdse figuur die bestaande machtsstructuren uitdaagt. Door beweging, gesprek en samenwerking onderzoeken zij hoe sociale normen invloed hebben op hun dagelijks leven. 

Kunst, muziek en folklore komen samen 

Alle onderdelen komen samen tijdens een gemeenschapsfestival in Terneuzen en Middelburg in 2027. Bezoekers kunnen hier deelnemen aan een dialoogtafel, een experimentele film bekijken, een dansvoorstelling ervaren, luisteren naar lokale verhalen en genieten van live muziek. 

Het festival nodigt bezoekers uit om niet alleen toeschouwer te zijn, maar ook actief mee te denken en met elkaar in gesprek te gaan over de betekenis van folklore in deze tijd. 

Ook de aardappel vertelt een verhaal 

Naast het programma rond volksverhalen organiseert Zeelanding samen met kunstenaar Wapke Feenstra ook De Aardappelen Opeten. Tijdens gezamenlijke diners gaan bewoners, boeren, kunstenaars en andere betrokkenen in gesprek over voedsel, landbouw en het Zeeuwse landschap. 

Aan de hand van de aardappel – een alledaags product met een grote betekenis voor de regio – onderzoeken deelnemers hoe ons voedselsysteem werkt en welke keuzes daarin worden gemaakt. Zo verbindt Zeelanding ook hier lokale kennis, cultuur en maatschappelijke vragen. 

“Het VriendenLoterij Fonds ondersteunt Zeelanding Lab omdat het laat zien hoe kunst mensen kan verbinden en nieuwe perspectieven kan openen. Door lokale verhalen centraal te stellen en inwoners actief te betrekken, ontstaat een plek waar verbeelding kan uitgroeien tot verandering.” – Yu Lan van Alphen, programmamanager VriendenLoterij Fonds

Het VriendenLoterij Fonds steunt Zeelanding Lab dankzij de deelnemers van de VriendenLoterij.