26 oktober 2016
blog

Wie weet nog waar de spullen die je koopt vandaan komen? En waar het van gemaakt is? Als ik om me heen kijk, of ik nou thuis ben, op kantoor of tijdens een theaterbezoek,  kan ik voor het merendeel van de producten of objecten die ik zie, deze vragen niet beantwoorden.  Best gek eigenlijk.

Wat zit er allemaal in mijn computer? Waar is mijn tandenborstel van gemaakt? En de stoel waar ik dagelijks op zit?  Zijn alle grondstoffen die gebruikt zijn eigenlijk wel veilig? En wat kost het maken ervan? Het zijn vragen die vandaag de dag gelukkig steeds vaker gesteld worden. Zeker door ontwerpers, die dagelijks bezig zijn met het maken van producten.
Iemand die zich hier al lang op richt, is Bas van Abel, ontwerper en initiatiefnemer van Fairphone, de eerste telefoon die op een zo eerlijk mogelijke manier gemaakt is. Bij het bedenken van deze telefoon bleek al snel hoe moeilijk het is om de herkomst van materialen en onderdelen te achterhalen.

In zijn rol als ambassadeur van Dutch Design Week dit jaar, kiest Van Abel er dan ook voor om te laten zien hoe producten gemaakt worden, vanuit de gedachte dat mensen zo weer gaan nadenken over de producten die ze kopen en daarmee meer bewuste keuzes maken. In de tentoonstelling The Making of Your World, die wij vanuit het BankGiro Loterij Fonds steunen, worden ontwerpers belicht die laten zien hoe het anders zou kunnen. Zoals bijvoorbeeld Tjeerd Veenhoven, die een onderzoek doet om uit algen vezels te maken die vervolgens gebruikt kunnen worden om textiel te maken. Een goed alternatief voor synthetische stoffen die van aardolie gemaakt worden of voor katoen, dat voor de productie veel water verbruikt. Of het project ZandBank van Atelier NL, waarin ontwerpers Lonny van Ryswyck en Nadine Sterk laten zien dat ook met niet-pure zandsoorten glas gemaakt kan worden, terwijl de glasindustrie alleen wit zand gebruikt, dat wereldwijd slechts in een paar zandgroeven te vinden is. Daarbij produceren zandsoorten uit verschillende locaties  hun eigen kleuren en patronen zodat je aan het glas kan zien waar het vandaan komt. Een glas met een verhaal, dat is toch veel mooier.

Naast de tentoonstelling The Making of  Your World ontleden verschillende ontwerpers op DDW dagelijks ‘live’ producten om te ontdekken waar deze van gemaakt worden. Ik was bij de sessie van Tjeerd Veenhoven, die  hiervoor een verzameling prullaria had meegenomen, veelal verkocht voor lage prijzen. Slippers, bekertjes, een nepplantje en verpakte chocolaatjes passeerden de revue. Aan een keukentafel worden deze uit elkaar gehaald. Doordat er een camera boven de tafel hangt kan het publiek goed zien uit welke onderdelen deze producten bestaan. En het verbaasde me hoeveel dat er zijn! Zo kwamen uit een nepplantje tevoorschijn: plastic, metaal, keramiek, piepschuim, aarde of iets dat op aarde lijkt, lijm, papier en inkt.
Veenhoven heeft dit plantje voor 79 cent gekocht. Uitgaande dat het product ook vervoerd moet worden en er winst gemaakt moet worden, zou de kostprijs voor dit product maximaal 20 cent zijn. Gezien het vele materiaal dat gebruikt is, lijkt dit echt onmogelijk! En daarnaast is het waarschijnlijk dat deze materialen niet meer gerecycled worden maar rechtstreeks de verbrandingsoven in gaan of op een afvalstortplaats terecht komen. Lekker duurzaam...

Hier kun je dit zelf eens bekijken, er gaat een wereld voor je open.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van ontwerpen die te zien zijn tijdens Dutch Design Week in Eindhoven. Onder het thema The Making Of.. toont de DDW op verschillende manieren hoe de producten die we dagelijks gebruiken tot stand komen en krijg je als bezoeker meerdere inkijkjes in de wereld van productie. Ik ben er zelf drie dagen geweest, maar zou er wel de hele week willen rondlopen. Want hier word je je bewust van  wat we kopen en of en hoe we daarmee  bijdragen aan een  betere en schonere wereld.  Want een duurzaam product begint bij een duurzaam ontwerp.

Zelf beleven? Klik hier.

Yu-Lan van Alphen- Programmanager BankGiro Loterij Fonds